Trị giá hải quan quyết định số thuế phải nộp. Cách xác định theo giá giao dịch, các khoản cộng trừ và hồ sơ chứng minh.
Trị giá hải quan là con số dùng để tính thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng, nên quyết định trực tiếp số tiền bạn phải nộp. Nhiều doanh nghiệp chỉ nghĩ giá trị lô hàng là giá trên hóa đơn, nhưng trị giá tính thuế còn gồm cước, bảo hiểm và một số khoản điều chỉnh. Hiểu đúng giúp tránh bị nghi vấn và ấn định thuế.
Bài viết giải thích khái niệm, cách xác định theo giá giao dịch, các khoản cộng và trừ, các phương pháp xác định khác, dấu hiệu bị nghi vấn và cách chuẩn bị hồ sơ chứng minh.
Trị giá hải quan là gì
Trị giá hải quan là giá trị của hàng hóa nhập khẩu dùng làm cơ sở tính thuế. Nguyên tắc chính là xác định theo giá thực tế phải trả hoặc sẽ phải trả cho hàng hóa (giá giao dịch), cộng hoặc trừ các khoản điều chỉnh theo quy định.
Trong thực tế, trị giá tính thuế thường tương đương giá CIF, gồm giá hàng cộng cước vận chuyển và bảo hiểm đến cửa khẩu nhập. Vì vậy điều kiện giao hàng ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính. Xem bài Incoterms 2020 để hiểu điều kiện giao hàng.
Hình 1: Bàn phím và máy tính bỏ túi với chữ EXPORT – minh họa cho mục «Trị giá hải quan là gì» của bài viết «Trị giá hải quan là gì? Các phương pháp xác định trị giá tính thuế»
Phương pháp 1: giá giao dịch
Đây là phương pháp áp dụng đầu tiên: lấy giá thực tế đã thanh toán hoặc phải thanh toán cho hàng hóa, nếu giao dịch thỏa điều kiện (không có hạn chế bất thường, giá không bị ảnh hưởng bởi quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán, v.v.) và có đủ chứng từ chứng minh.
Chứng từ chứng minh gồm hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, chứng từ vận tải và bảo hiểm. Thiếu chứng từ hoặc thông tin mâu thuẫn là nguyên nhân phổ biến khiến cơ quan hải quan nghi vấn trị giá.
Các khoản cộng thêm vào trị giá
Ngoài giá hàng, trị giá tính thuế phải cộng các khoản như cước vận chuyển và bảo hiểm quốc tế đến cửa khẩu, phí môi giới (trừ hoa hồng mua hàng), chi phí bao bì và đóng gói, tiền bản quyền hoặc phí giấy phép liên quan đến hàng hóa trong một số trường hợp, và các khoản hỗ trợ của bên mua cho bên bán.
Bỏ sót các khoản này làm trị giá thấp hơn thực tế và có thể bị truy thu. Hãy rà soát hợp đồng và chứng từ để nhận diện đầy đủ.
| Khoản | Cộng vào trị giá? | Ghi chú |
|---|
| Giá hàng trên hóa đơn | Có | Cơ sở ban đầu |
| Cước vận chuyển, bảo hiểm quốc tế | Có | Đến cửa khẩu nhập |
| Phí đóng gói, bao bì | Có | Nếu bên mua chịu |
| Tiền bản quyền liên quan | Có (điều kiện) | Tùy trường hợp |
| Phí vận chuyển nội địa sau cửa khẩu | Thường không | Cần tách rõ |
Hình 2: Kiểm tra hóa đơn trên điện thoại và máy tính xách tay – minh họa cho mục «Các khoản cộng thêm vào trị giá» của bài viết «Trị giá hải quan là gì? Các phương pháp xác định trị giá tính thuế»
Các khoản được trừ khỏi trị giá
Một số khoản có thể được tách khỏi trị giá nếu có chứng từ riêng và tách biệt rõ ràng, ví dụ chi phí vận chuyển nội địa sau cửa khẩu, chi phí lắp đặt sau nhập khẩu, thuế và phí tại Việt Nam, hoặc chiết khấu thương mại hợp lệ được thể hiện trên hóa đơn.
Điều kiện then chốt là khoản đó phải phân biệt rõ trên chứng từ, không gộp chung trong giá hàng. Hãy yêu cầu nhà cung cấp tách các khoản này trên hóa đơn ngay từ đầu.
Các phương pháp xác định khác
Khi không thể áp dụng giá giao dịch, trị giá được xác định lần lượt theo các phương pháp: giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, giá giao dịch của hàng hóa tương tự, phương pháp khấu trừ, phương pháp tính toán, và phương pháp suy luận. Mỗi phương pháp có điều kiện áp dụng riêng.
Trong thực tế đa số doanh nghiệp dùng giá giao dịch. Các phương pháp khác chỉ áp dụng khi giá khai báo không đáng tin cậy hoặc không có giao dịch mua bán thực tế.
Hình 3: Máy tính bỏ túi, hồ sơ và chữ EXPORT – minh họa cho mục «Các phương pháp xác định khác» của bài viết «Trị giá hải quan là gì? Các phương pháp xác định trị giá tính thuế»
Dấu hiệu bị nghi vấn trị giá
Giá thấp hơn mặt bằng của hàng cùng loại, giá không khớp chứng từ thanh toán, hóa đơn có nhiều bản khác nhau, người mua bán có quan hệ đặc biệt, mô tả hàng chung chung, hoặc giá thay đổi bất thường giữa các lô.
Khi bị nghi vấn, cơ quan hải quan có thể yêu cầu giải trình, bổ sung chứng từ hoặc ấn định trị giá. Chuẩn bị hồ sơ chứng minh từ trước giúp bạn chủ động.
Cách chuẩn bị hồ sơ chứng minh trị giá
Lưu hợp đồng, báo giá, đơn đặt hàng, hóa đơn, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, chứng từ cước và bảo hiểm, thư từ trao đổi về giá. Giữ nhất quán giữa các tài liệu và giải thích các khoản điều chỉnh.
Nếu giá thấp do chiết khấu hoặc khuyến mãi, hãy lưu văn bản chứng minh. Xem thêm bài bộ chứng từ cần thiết khi nhập khẩu và bài hậu kiểm hải quan.
Hình 4: Biểu đồ phân tích số liệu cùng kính lúp – minh họa cho mục «Cách chuẩn bị hồ sơ chứng minh trị giá» của bài viết «Trị giá hải quan là gì? Các phương pháp xác định trị giá tính thuế»
Checklist xác định trị giá
- Giá giao dịch có đủ chứng từ chứng minh không?
- Đã cộng cước, bảo hiểm, bao bì, bản quyền (nếu có)?
- Khoản trừ có tách rõ trên chứng từ?
- Giá có phù hợp mặt bằng, có quan hệ đặc biệt không?
- Hồ sơ giải trình sẵn sàng?
Câu hỏi thường gặp
Trị giá tính thuế có phải giá trên hóa đơn không?
Không hẳn. Trị giá thường gồm giá hàng cộng cước và bảo hiểm quốc tế đến cửa khẩu và một số khoản điều chỉnh.
Điều kiện giao hàng ảnh hưởng thế nào?
Với FOB, cước và bảo hiểm do bên mua trả nên được cộng thêm; với CIF, chúng đã nằm trong giá.
Giá thấp có bị nghi vấn không?
Có thể, nếu thấp hơn mặt bằng hoặc không khớp chứng từ thanh toán.
Bị ấn định trị giá thì làm sao?
Cung cấp chứng từ chứng minh giá giao dịch, giải trình và nếu cần khiếu nại theo quy định.
LC TRANS có hỗ trợ không?
Có, chúng tôi rà soát hồ sơ trị giá khi khai báo.
Liên hệ LC TRANS để được tư vấn và báo giá
Gửi thông tin lô hàng (loại hàng, nơi đi, khối lượng, thể tích, thời gian cần nhận) để LC TRANS tư vấn phương án và báo giá chi tiết.
- Điện thoại: (028) 22408126 - 62721125 - 0903.338.623
- Hotline: 0903.138.623
- Email: kha@lctrans.com.vn
- Địa chỉ: Số 71, Đường Số 16, KP. 2, P. Bình Hưng Hòa, Q. Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh